Artikelen

Tineke hoort hartverscheurende verhalen aan in Oekraïne

Tineke Ceelen, directeur van Stichting Vluchteling, is terug van haar tiendaagse reis door Oekraïne. Ze ziet verwoeste steden en hoort hartverscheurende verhalen. Ze vertelt bij Koffietijd over deze vreselijke situaties.

Van de kaart gebombardeerd 

Tineke is tijdens haar bezoek in de zogenaamde satellietsteden, die rondom Kiev liggen. 
Hier is een enorme schaal van verwoesting. Van veel huizen is niks meer over en sommige plekken zijn volledige van de kaart gebombardeerd.  

De Russen hebben zich inmiddels uit het gebied rondom Kiev teruggetrokken, maar hebben tijdens hun rooftocht hele huizen leeggeplunderd. Vele inwoners daar hebben niets meer. “Duizenden mensen zijn hun huizen ontvlucht en slapen nu op stretchbedjes en matrasjes in openbare gebouwen, gymzalen en scholen.” Aldus Tineke. 

Mijnen en explosieven

Tijdens haar reis is Tineke op pad met de organisatie ‘Mines Advisory Group’. Zij helpen met het opruimen van mijnen en explosieven. Tineke is het meest geschrokken door de boobytraps die zijn aangebracht.  

Bij haar eerste stop in Irpin was het meteen raak: “Het was de eerste dag dat wij vanuit Kiev op stap gingen. Ik ben hier gaan praten met twee oudere vrouwen die de troep aan het opruimen waren van het geplunderde en gebombardeerde appartementencomplex. Ik vroeg toen of we binnen mochten kijken om te zien wat zij allemaal gedaan hebben. Dat mocht wel, maar kon niet. Zij waarschuwden namelijk dat er een bom achter de voordeur zat. Er stond iets wat op een waterton leek. Boven op de waterton was een handgranaat gemonteerd, die verbonden was aan de deurmat. Zodra je naar binnenstapte zou de hel dus uitbreken. Dit was pas onze eerste stop. Je kunt de klok erop gelijkzetten dat er nog meer is. Je moet alles wantrouwen en het is levensgevaarlijk.” 

Ingrijpende verhalen

Tijdens het bezoek aan de steden ontmoet Tineke verschillende inwoners en hoort ze de meest ingrijpende verhalen. Zo vertelt ze ons dat er veel oude mensen hebben geaarzeld om te vluchten. Veel van hen hebben echter geen geld hebben om weg te gaan, zijn niet mobiel genoeg of willen niet weg uit het huis waar ze al zo lang wonen. Inmiddels zijn ze toch allemaal gevlucht omdat het geweld zo ernstig is.  

“Het verhaal wat mij het meest heeft aangegrepen was een geëvacueerd vrouw uit Marioepol. Zij is met haar man en zus nu opgevangen in een piepklein studentenflatje en heeft gezien hoe hele balkons eraf gebombardeerd zijn. Zij zag kinderen zonder ledematen en doden onder het puin. Dat waren er zo veel, dat het niet meer mogelijk was om alle lijken naar het kerkhof te brengen. Deze mensen zijn gewoon onder het puin begraven. Zij was erg emotioneel en het was daarom hartverscheurend om dit te horen. Ik raak haar nooit meer kwijt.” Aldus Tineke. 

Veerkracht en moed

Ondanks de vreselijke situatie staan de Oekraïners bij ons inmiddels bekend om hun veerkracht en moed. Tineke vertelt dat ze alles wat betreft hulpverlening helemaal zelf doen: “Deze week ligt er puin en de volgende week is het alweer opgeruimd. Er is zoveel zorg voor elkaar. Dit heb ik nog nooit eerder gezien. Het is de onderwijzeres die niet alleen doceert, maar ook kookt voor vluchtelingen; de buurtbewoners die de lakens wassen van opvanghuizen en de inwoners die elkaar troosten en met elkaar praten. Het is echt ongelofelijk.”

Hulp is nodig

Toch is er natuurlijk nog een hele hoop hulp nodig. De nood aan voorzieningen in onderdaksituaties is het grootst. Vluchtelingen zijn nu opgevangen in gymzalen en openbare gebouwen waar vaak maar een douche is en een paar toiletten. Daarnaast is de psychosociale hulp momenteel heel belangrijk. Tineke vertelt: “Mensen hebben echte diepe, diepe, diepe trauma's opgelopen en hebben hulp nodig om het een plekje te geven.”